Martı Uçurtma Kulübü Forumu

Daha önce "Acemi Soruları" konu başlığında başlamış olduğum tekneden KAP çalışmamda tyvek kağıt/kumaştan bir rokkaku yapmaya karar vermiştim.
Bu başlıkta yapım aşamalarımı paylaşıp görüşlerinizi almayı hedefliyorum.
Hem belki benim gibi başka acemi arkadaşlara da faydası olur.

Malzemeler:
Tyvek kumaş: İsmi kumaş olarak geçse de aslında selülozdan yapılma bir tür kağıt. Dupont tarafından geliştirilmiş ve binalarda su yalıtımında kullanılıyor. Ripstop kumaş arayışındayken bir arkadaşımın tyvek temin etmesi üzerine çalışmaya bununla başladım. Yani bilinçli bir tercih değildi. Yapmak istediğim projede uçurtmanın suyla temas etme ihtimali olduğu için bir parça tyveki bir süre suda beklettim. Normal kağıtlar gibi su emmedi ve naylon gibi davrandı. Zaten su yalıtımında kullanılan bir malzemeyse buna şarşırmamak lazım.

Çıtalar: İstanbul Decathlon mağazasından 6 mm çapında fiberkarbon çıtalar aldım. Web sitelerinde görünse de mağaza çalışanları ellerinde bu malzemeden olduğunun farkında değillerdi. Nihayetinde depolarından çıkardık. 1 adet 160cm, 2 adet 120 cm. Her biri sanırım 12 TL.

Plan: Aşağıdaki grafikte gösterilen planı 120 cm genişlikteki çıtalara göre oranladım.


Sonuçta benim ölçülerin şu şekilde oldu:


İp: Satın aldığım (ve fakat henüz uçuramadığım) iki ipli bir uçurtmanın ipini kullanacaktım ancak Sirkeci'de rastladığım bir ipçiye "uçurtma için ipiniz var mı?" sorusuna karşılık bana verdiği 100 m'lik siyah renkli bir ipi kullanmaya karar verdim. Açıkçası sağlamlığı ve esneyip esnemeyeceği konusunda bir fikrim yok. Fiyatı: 10 TL

Yapım aşamaları:
1- İlk olarak kumaşı plana uygun şekilde kesmekle başladım. Burada ölçülerin dikiş vs payını hesaba katmak gerekip gerekmediğini araştırdım ama tatminkar bir bilgiye ulaşamayınca doğrudan ölçülere uygun şekilde kestim. Tyvek oldukça rahat bir şekilde makasla kesilebiliyor. Hatta bu aşamada kumaşın dayanıklılığından tereddüt ettim. Ancak elle yırtmaya çalıştığınızda neredeyse bir kumaş kadar dayanıklılık gösteriyor.



2- Çıtalarla tyveki nasıl birleştireceğime halen karar vermemiş olsam da çıtaların uç noktalarıyla temas edecek olan yelken köşelerini sağlamlaştırmak için bir kat tyvek daha kesip bildiğimiz uhu ile yapıştırdım. (Elimde başka bir yapıştırıcı yoktu ve o saatte temin edebileceğim bir yer de bulunmuyordu. Uhunun gayet yeterli olduğunu düşünüyorum)




3- İplerin bağlanacağı ve tyvekin içinden geçeceği noktaları da kuvvetlendirmek için daire şeklinde parçaları kesip uhuyla yapıştırdım.


4- Tyvekin kenarlarını önce dikişle güçlendirmeyi düşündüm. Ancak yaptığım denemeler kumaşın büzüldüğünü gösterdi. katlayarak dikecek olsam ölçülerden birkaç cm taviz vermeme neden olacaktı ve normal kumaş gibi dikiş sırasında rahat çalışılamadığı için kağıt bantla kenarlardan geçmeye karar verdim. Bandın yaklaşık 1 cm önde, 1 cm arkada kalacak şekilde tüm kenarları aşağıdaki gibi bantladım. Beni huzursuzlandıran bir uygulama oldu bu çünkü güneş veya su etkisiyle bu bantların kalkması veya kumaşı büzmesi ihtimali var. Zamanla göreceğiz.


5- Nihayet beni şimdiye kadar en çok zorlayan konu: Çıta uçlarının tyvek köşeleri ile birleştirilmesi... İnternette bunun nasıl yapıldığını epey araştırdım.
- Bir yöntem kumaştan bir lastik çıkartarak (başka bir ismi var mı bilmiyorum ama benim bildiğim ismi "don lastiği") çıtanın ucundaki çengele takmak. Bunun için çıta ucu çengelim yoktu. Decathlonda iki tane çengel içeren bir kit buldum. Kitin diğer parçaları işime yaramayacaktı ve 13 TL. Bunun yanı sıra lastiği tyveke nasıl bağlayacağımı da kestiremedim. Hem maliyet hem de bu son yazdığım nedeniyle bu yöntemi tercih etmedim.
- Çıtaları tyveke bantla yapıştırmak: Sökmem de gerekeceği ve sağlam olmayacağını düşündüğümden bu da elendi.
- Cırt cırt: Çıtaları rahat sökebilmek için tyveke cırt cırt dikilebilirdi ama çıtayı tutabileceğini düşündüğüm ebatta bir cırt cırt elimde yoktu.
- Kalın lastik: Uyguladığım yöntem bu oldu. 3 cm genişliğindeki lastiği tyveke diktik. (Burada çoğul yazıyorum çünkü dikişleri eşimin yardımıyla yaptım) Ancak dikişlerin tyveki yırtabileceğini tahmin ettiğimizden tyvekin diğer tarafına da keçe yerleştirdik. Ceplerde tyvekin köşesinden biraz fazla çıkıntı yaptığımızı farkettim. Bununla ilgili aşağıda bir sorum olacak. Önce görselleri göstereyim:






Uçurtmanın şu andaki durumu:



Soru 1: Yukarıdaki fotoğraflardan da anlaşılacağı gibi yatay çıtalar bu haliyle kumaşı gerdirmiyor. Köşelerdeki cepleri uzun yaptığımı farkedince 1 cm kadar kısaltmak için bir dikiş daha geçtik. Bunun uçurtma düştüğünde vs çıtayı koruyacağını da sanıyorum. Ancak kumaşın gerilmesini sağlamak için cebin derinliğini biraz daha azaltmak gerekir mi?

6- Çıtaların yay şeklini alması için iple gerdirilmeleri gerekiyor. İpi yaptığımız ceplere dikersek tyveki zorlar diye şöyle bir şey yaptım:
Fiberkarbok çıtaların içinde ip geçirebilecek boşluk var. Boydan boya ip geçirip iki ucundan çıkan ipleri ortadan birleştirerek bağlayacağım. Fiberkarbonun ipi kesmesini önlemek ve çarpmalarda amortisör görevi görmesi için akvaryum hortumu ile destek yaptım:



Uçurtmanın bu haliyle uçup uçmadığını görmek ve bu nedenle yarın (17.06.2012) Yeşilköy'de deneme yapmak istiyordum ama buradaki mesajla yıkıldım

160 cm uzunluğundaki dikey çıtayı ikiye bölmek için de bir aparat yaptım ama ustaların fikrini almadan çıtaları kesmek istemedim. Aparatın ağırlığı sanırım fazla ve dengeyi bozmasından korkuyorum.



Bir üstteki fotoğrafta yer alan aparat, yatay çıtaları birleştirmek için kullanılacak ve dikey çıtanın geçmesi için açılan delik görülüyor.

Yukarıdaki fotoğrafta görülen delikler aparata giren çıtaların çıkmasını engellemek için kullanılacak olan vidalar için.

Aynı aparatın benzeri ile yatay çıtaları da kesip dikey çıta ile birleştirmeyi planlıyorum. Sonuçta planladığım düzen şöyle:


Şimdilik bu kadar... İplerle ilgili ne yapacağımı açıkçası henüz bilemiyorum. Şimdi de o konuya odaklanayım

Not: Eklemediğim bazı fotoğraflara buradan ulaşabilirsiniz.

Ufuk Bey merhaba,
Dikey ve yatay çıtayı sabitlemek için aparat yapmaya gerek yok. Pazar günü fener önüne gelirseniz işin bu kısmını ve denge ipleri bağlantılarını beraber yaparız. Çıtaları hiç kesmeyiniz.
Çıta cepleri için kullandığınız malzemeden sizin fotoğraflarınızın birinde üst çıdada ifade etmeğe çalıştığım şekilde "alt çıtayada yapılacak" eklemeler yaparsanız mesele kalmaz.
Gergi ipleri bağlantısı için birçok yöntem var. Bana göre en pratik yöntem aşağıdaki fotoğrafta var.
Görüşmek üzere.

Zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederim Ziya Bey.
Çıtaları kesmek konusunda; uçurtmayı uçakla başka bir ile götürmem gerekiyor. Özellikle 160 cm'lik çıta sorun yaratacak. Belki bir arkadaşın arabasıyla götürebiliriz ama 160 cm yine de sorun... En azından onu kesmek zorunda kalacağım.

Gergi iplerini sizin eklediğiniz fotoğraftaki gibi yaparsam doğrudan tyvek üzerinden bir çekiş meydana gelecek. Bu da yırtılmaya sebep olur mu diyorum?

Bu gece ilk fotoğrafta işaretlediğiniz gibi tyveke bağlantıları sağlayıp fener önüne gelmek istiyorum.

Tekrar çok teşekkürler.

shala wrote:Zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederim Ziya Bey.
Çıtaları kesmek konusunda; uçurtmayı uçakla başka bir ile götürmem gerekiyor. Özellikle 160 cm'lik çıta sorun yaratacak. Belki bir arkadaşın arabasıyla götürebiliriz ama 160 cm yine de sorun... En azından onu kesmek zorunda kalacağım.

Gergi iplerini sizin eklediğiniz fotoğraftaki gibi yaparsam doğrudan tyvek üzerinden bir çekiş meydana gelecek. Bu da yırtılmaya sebep olur mu diyorum?

Bu gece ilk fotoğrafta işaretlediğiniz gibi tyveke bağlantıları sağlayıp fener önüne gelmek istiyorum.

Tekrar çok teşekkürler.

160 cm çıta için yeşilköyde keseriz diye düşünmüştüm. Bu çıta için bağlantı elemanı getireceğim. Gergi iplerinin tyvek üzerine bir çekiş meydana getirmesi kaçınılmaz fakat sorun olacağını sanmıyorum. Bilindiği gibi bu tarz uçurtmalarda gergi iplerinin takılması şart.

Ufuk bey sizi tebrik ediyorum. Harika bir iş çıkarmışsınız. Akıl yürütmeniz, konuyu incelemeniz, yaklaşımınız sizin tam anlamıyla mükemmel bir uçurtmacı olduğunuzun göstergesi. Önümüzdeki yıllarda sizden harika uçurtmalar göreceğimizi tahmin edebiliyorum.

Tyvek uçurtma için iyi bir malzemedir. Fakat benim bildiğim kadarıyla hiç ucuz değil.

Dikiş tyvek için yıpratıcı oluyor. Ben bir ara dakron yerine kullanmıştım. Tyvek dikiş yerlerinden yırtılma yapıyor. (Dakron sizin lastikten cep yaptığınız yerlere kullanılması gereken malzeme. Sert ve kalın bir kumaştır. Yelken ve uçurtma için kullanılıyor.) Yine de ripstoptan sonra en iyi çözümlerden biri. Sizin dikiş bölgelerine takviye yapmanız iyi olmuş.

Tyvekin avantajı beyaz olduğu için boyanabilmesidir. Fakat arkadan ışık aldığında güzel renkler oluşabilmesi için kapatıcı olmayan, şeffaf boyalar bulmak gerekiyor. Tyvek emici olmadığı için boyanın da yüzeye tutunması bir sorun. Şeffaf tipte akrilik boyalar var. Winsor & Newton marka tüp akrilik boyalar vardı bir zamanlar. Resim boyasıdır ve biraz pahalıdır. Bir ara bulup denemek istiyorum. Şeffaflık ve yüzeye tutunma sorunu ripstop kumaş için de aynen geçerli.

Gerdirme ipini karbon içinden geçirmeniz ve kopmaması için hortumla desteklemeniz şahane bir çözüm ve iyi bir yaklaşım.

Çıta için ek yerine aleminyum boru kullanıyoruz. Hafif ve tam karbonlara denk gelen boyutlarda bulmak mümkün. Ziya abi zaten size getirecekmiş. Yine de sizin malzemeyi de deneriz.

Karbon çıtaları eğe ile kesmeniz gerekiyor. Sakın testere gibi bir şey kullanmayın. Çentik açıp, kırmaya kalkmayın.

Ziya Bey,
Yarın umuyorum ki Yeşilköy'e gelebilir ve sizlerle tanışabilirim.

Altan Bey,
Beni onurlandırmışsınız teşekkür ederim. Dilerim tahmininiz tutar

Tyveki bir arkadaşım temin ettiği için fiyatını bilemiyorum. Elimde biraz daha var. Yarın 2-3 metre getirebilir ve ihtiyacı olan varsa verebilirim.

Verdiğiniz bilgiler için ayrıca teşekkürler.

Tyvek elinizde bulunsun. Ufak tefek bazı yerlere destek için kullanabilirsiniz. Diktiğiniz zaman dikiş aralığını biraz arttırırsanız daha iyi sonuç alırsınız.

Rokkakuyu yapma amacım tekneden KAP gerçekleştirmekti. Tyvek kullanma nedenim de en kolay ulaştığım malzeme olmasıydı.
Amacıma ulaştım mı: ulaştım. Ama kursağımda kaldı
Ayrıntıları, çektiğim görüntüler elime geçince paylaşacağım çünkü görüntüleri teknedeki bir arkadaşın bilgisayarına kopyaladık. Onları yakın zamanda alacağımı umuyorum

Edindiğim tecrübeler:
- Fiberglass çubukları (85 cm) uçağa sokarken sıkıntı çekeceğimi düşünüp bagaja vermek üzere hazırladım ama el bagajı olarak yanımda götürmem mümkün oldu. Kimse sorun çıkarmadı.
- 25 metrelik de olsa yelkenli bir teknede çıtalı uçurtma başınızı çok ağrıtabilir.
- Uçurtmanın denge ayarları mutlaka karada yapılmalı ve en azından bir defa karadayken uçurulmalı...
- Eğer tekneden KAP yapmak istiyorsanız kamera su geçirmez olmalı...
- Rüzgar, güneşin olduğu taraftan esiyorsa ve kameranız size doğru dönükse güneşin denizden yansıyacağı ve bazı ayrıntıların kaçırılacağı bilinmeli
- Bir uçurtmanın planında ön olarak gösterilen taraf her zaman ön taraf olmayabilir
- Çıtanızın kırılma ihtimaline karşılık yanınızda tamirat ekipmanları bulunmalı
- Tyvek oldukça sağlam ama esniyor.
- Tyvekte dikişe güvenme, dikişte sorun olursa koli bandı süper çözüm.
- Zorda kalan uçurtmacı eldeki imkanları sonuna kadar kullanıp pikavet yapabilir
- Seyir halindeki küçük bir yelkenlide bu iş çok daha zor olacak
- Uçurtmak çooooook güzel bir şey!..

Şu an cengaver rokkakudan kalanlar ve görseller başka başka kişilerde... Sabırsızlıkla onlara kavuşmayı bekliyorum. Bir yandan da teknede KAP için yeni bir uçurtma planı arayışındayım

Ufuk deneyimlerini aktardığın için teşekkürler. Fotoğrafları da sabırsızlıkla bekliyoruz.

Aslında rokkaku kap için uygun bir uçurtma. Bert Maetens'in sayfalarına bakarsan kap konusunda iyi örnekleri ve rokkakuyu göreceksin. Alt tarafa açılan iki delikle rokkaku daha da stabil oluyormuş. Deneyebilirsin. Uçurtma boyu büyüdükçe de stabilliği artacaktır. Diğer yandan denizde rüzgarın gücü büyük uçurtma ile sorun olabilir. Yine Bert'in sayfasında küçük delikler açılmış rokkaku göreceksin. Bu delikler rüzgar direncini düşürüyor. Yani güçlü rüzgarda da uçabilir. Normalda uçurtmacılar zayıf rüzgar, orta rüzgar ve güçlü rüzgarlar için farklı uçurtmalar bulundururlar. Uçurtmaya delikler açıp (alttaki iki delik dışında) sonra üstünü yine bir kumaşla kapatabilirsin. Cırt cırt banlar kullanılabilir. Böylece gerektiğinde delikleri açar, rüzgar azsa delikleri kapatırsın.

viewtopic.php?f=21&t=1928

Rokkaku dışında Peter Lynn'in tasarımı olan pilot foil uçurtmayı deneyebilirsin. Özellikle güçlü rüzgarlarla arası iyidir.