Martı Uçurtma Kulübü Forumu

Bugün Umut Ovalı aradı. Habertürk gazetesi kendisi ile bir ropörtaj yapmış. Umut Martı Uçurtma Kulübünden de bahsetmiş ve benimle de görüşmesi için yönlendirmiş.

Az önce aradılar ve biraz konuştuk.

Yazı yarın Habertürk Gazetesi ekonomi ekinde çıkacakmış.

Uçurtmalara ekonomi penceresinden bakmak anlamında güzel bir yazı olmuş.

Yazıda Türkiye'de yılda 15.2 milyon uçurtma satıldığı belirtiliyor. En büyük üretici 2009 'da 1 milyon 630 bin uçurtma üretti ise geriye kalanı kim üretiyor ? 15.2 milyon , endüstriyel olarak üretilip satılan uçurtma sayısı . Buna ilave olarak bir sürü de kendi uçurtmasını yapıp uçuran olduğunu düşünürsek (Anadolu'da kendi uçurtmasını yapıp uçuran sayısı satın alandan daha fazladır ) bu rakam çok daha yukarılara çıkıyor.
Türkiye nüfusü 70 milyon ise bu yaklaşık 17 milyon aile demektir. Çocukları uçurtma uçuracak yaşta olan kaç aile sayısı çok daha aşağılardadır . Demek ki neredeyse her aile , her yıl bir uçurtma alıp uçuruyor. Ben bu hesabı tam anlayamadım. Fikri olan var mı ?
Bu uçurtmaları kim uçuruyor arkadaşlar. Yoksa bizden habersiz korsan uçurtmacılar mı var ?

Toplam ne kadar uçurtma yapıldığını bilemiyorum ama yerel olarak çok uçurtma yapılıyor. Bazı yerlerde Umut arkadaşımın yaptığı uçurtmalar (4-5 lira) bile insanlara pahalı geliyor. Halil Bey'in eniştesinin Ankara'da küçük bir kırtasiye dükkanı var. Orada uçurtma yapıp satıyorlar. Yılda ne kadar yapıp sattıklarını bilmiyorum ama böyle küçük birçok yer olduğunu düşünüyorum.

Merdivan altı imalateneleri untmayın. Hepsi kayıt dışı olduğu için ne kadar yapıp sattıkları bilenemiyor tabikide.

İki kere iki dört eder hadi bilemedim beş eder ama onbeş etmez.

Sağda solda kendi çapında yapıp satan çok vardır ama bunların satış adedinin 15.2 milyonu bulması bana neredeyse imkansız görünüyor. Keşke satılsa.
Yani 70 milyonluk bir ülkede 15.2 milyon uçurtma oranı bana biraz yüksek görünüyor.

Diğer ülkeleri araştırıp karşılaştırma yapabiliriz. Bir kaç ülkede durum nasılmış soralım bakalım.

Bu rakamlar her zaman abartılır. Ama ne kadar abartılı olduğu önemli. Maalesef bunu bilmemize imkan yok.
70milyon kişiye 15.2 uçurtma 4-5 kişiye bir uçurtma yani her aileye bir uçurtma demek. Uçurtmaların zarar gördüğünü düşünürsek 2 aileye bir uçurtma düşüyor diyebiliriz.

Sanırım Umut Anadolu da birçok ili gezdiği için bu konuda daha bilgili olabilir. Belki bu yazıyı okup bir cevap da o yazar.

Ben de bir şeyler söylemek isterim.
15 Milyon adet uçurtma Mehmet Naci Bey'in tahmini. Bence yanlış bir tahmin. Umut, yılda 2 milyona yakın bir uçurtma ürettiğini söylüyor. Gerçek rakam buna yakın bir şey olmalıdır. Merdiven altı üretimleri ve uçurtmasını kendi yapanların tamamını bilmemiz mümkün olmayacağı için 15 milyon adeti hesaplamamız da mümkün değil. Zaten gazete haberine bakarsanız manşette "Her yıl 2 milyon uçurtma " yazmaktadır. Fakat yaznının içinde "15 milyon adet uçurtma" ibaresi geçmektedir. Demekki yazıyı yazan Esen Hanım bile bu 15 milyon adet uçurtma işine pek ikna olmamış.
Türkiye Avrupa'nın en genç nufusuna sahip ülkesi olarak 20 milyon genç insana sahiptir. Demekki satabileceğiniz maksimum uçurtma sayısı en fazla bu olabilir. Fakat bir kitlenin tamamına ulaşmak hiç bir zaman mümkün değildir.

Sektörün tartışmasız en büyüğü Hazerfan Uçurtma, yılda 1.650.000 adetlik bir üretime sahip olduğunu söylüyor.
Meska ithal ürünlerle piyasada 20.000 adetlik bir satış rakamına sahiptir.
Aydınlı, Arık Oyuncak yılda yaklaşık 500.000 adetlik bir üretime sahip. (bu bir tahmin)
İstanbullu feryat imalat yılda 20.000 civarında üretim yapıyor (tahmin)
Bursa'da lokal bir üretici var. (herhangi bir tahmin yok )
İzmirli, Kurt ithalat her sene 1 konteyner Çin malı uçurtma getiriyor. (50.000 adet civarı)
Mehmet Naci Bey ise sipariş üzerine belediye ve şirketlere özel üretim uçurtma yapmaktadır. (tahmin yok)

Bunların hepsini toplarsanız 2 milyon adeti biraz geçen bir rakam elde edersiniz ki bence gerçek miktar budur.

Haberin yayınlandığı gün ve sonraki günler,
başta Ankara'dan Ferruh ve İstanbul'dan Halit Abi olmak üzere bir kaç kişiden telefon aldım.

Her arayan, "Umut. bu 15 küsur milyon uçurtma meselesi ve gerçeklik payı" nedir diye sordu...
Bu soruların cevabını, bu soruları soran herkesin bildiğini, fakat 15 milyon rakamına şaşırdıkları için sorduklarını biliyorum...
Bu nedenle, hesaplara dayanarak bir kaç şey söylemek istiyorum.

Mutlak bir biçimde belli oluyor ki,
Türkiye'de 15 milyon uçurtma üretiliyor ve satılıyor olması, 2009 yılı için mümkün değil.
Hatta 2010 yılı için mümkün olmadığını bile iddia ederek söyleyebilirim.

Zira,
Sahibi olduğum Hazerfan Uçurtma Sanayi bile
uçurtma sezonunun en yoğun olduğu bahar aylarında dahi,
1974'den bugünlere uzanan 35 yıllık üretim tecrübesini kullanarak
30 işçi ve 4 idari personel ile günde 2 vardiya çalışarak, ancak 8500 uçurtma çıkartabiliyor.
Üstelik bu rakamı yılın her dönemi yakalaması imkansız çünkü,
bu tempo ile ancak 4-5 ay bilemediniz 6 ay çalışılabilir.
Yılın geri kalan ayları kapasite önemli ölçüde azdır.

Kaba bir hesap ile
1.500.000 (bir buçuk milyon) uçurtma için,
150 TON çıta gerekmekte ve
bu kadar çıta elde edebilmek için ise 150 x 2,2 = 330 ton AĞAÇ işlemek
bu kadar ağaç işlemek için de,
günlük yaklaşık 2 ton ağacı, 8 mm çapında çıta yapacak bir ağaç işleme tesisiniz olması gerekmektedir.

Bu özelliklerdeki ürünü, bu hızla, bu miktarlarda üretebilecek en büyük tesis,
Hazerfan Uçurtma Sanayi'nin 2003 yılında sermayedar ortağı olduğu,
yaklaşık 3200 mt2 açık, 1000 mt2 kapalı alanda kurulu ağaç işleme tesisidir.

Daha sonra gelen en büyük tesis ise, Kayseri kökenli Boydak Holding'in
kendi üretimi olan İstikbal, Bellona, Mondi marka mobilya, koltuk ve mutfak dolapları için
8 mm ve 10 mm'lik kavale üreten BOYTAŞ iştiraki bir tesistir.

Yine kaba bir hesap ile
1.500.000 (bir buçuk milyon) uçurtma için,
yaklaşık 80 ton yelken ve 80 ton'da kuyruk için naylon gerekmekte olup,
sadece uçurtma malzemesi üretecek olduğunu varsayarak,
bu malzemeleri, bir yıla yayarak parça parça işlemek için,
kendisine ait, en az 400 mt' lik bir plastik film üretim ve işleme tesisine ihtiyaç vardır.

Son olarak da, ağaç ve plastik aksamın bir araya getirildiği ve
uçurtma parçaları olmak üzere işlenerek, daha sonra montaj işleminin gerçekleştiği
en az 900 mt2'lik bir tesise ve en önemlisi tecrübeli bir ekip olması gerekliliğidir.

Gelelim 15 milyon uçurtma üretilebilmesi için,
nasıl koşulların oluşması gerektiği hesabına.

Bu hesaplamada,
biraz iyimser olalım ve
hayal ettiğimiz firmanın,
hammadde tedarik ve işleme hızının,
üretim proseslerinin ve fabrika içi donanımın
Hazerfan Uçurtma Sanayi'ndeki kadar gelişmiş olduğunu varsayalım.

15.000.000 (on beş milyon) adet uçurtma için, (bir buçuk milyon'un 10 katı),
1500 ton çıta, bu kadar çıtayı elde etmek için,
3300 ton ağaç, 3300 ton ağacı işlemek ve depolamak için
en az ama en az 40.000 (kırk bin) mt2 alan gereklidir.

15.000.000 (on beş milyon) adet uçurtma için, (bir buçuk milyon'un 10 katı),
800 ton yelken naylonu ve 800 ton kuyruk naylonu gerekmekte olup,
bu malzemeleri elde etmek için,
250 KVA güç tesis edilmiş bir fabrikada [arsa ve bina değeri bir kenara, sadece kompanzasyon panosu 60.000 (atmış milyar) TL]
en az bir adet 100.000 TL (eski para ile 100 milyar) değerinde, hassas bir extruder,
en az bir adet 220.000 TL (eski para ile 220 milyar) değerinde, 120 cm baskı eni ve en az dört renk baskı yapabilen bir flexo baskı matbaası,
en az üç adet 30.000 TL = 3 x 30.000 = 90.000 TL (eski para ile doksan milyar) değerinde, tek hat çivili kesim makinası gereklidir.

Tüm bu tesislerinden gelen uçurtma hammaddesini işleyip, montajını ve depolamasını yapmak üzere,
15.000.000 (on beş milyon) adet uçurtma için, (bir buçuk milyon'un 10 katı),
9.000 mt2'lik bir uçurtma fabrikası ve bu uçurtma fabrikasında,
resmi tatiller hariç yılın 300 günü aralıksız çalışarak,
her gün 50.000 uçurtma üretecek 300 işçi, 40 idari personel gerekmektedir.
(aşçı, teknik bakımcı, personel servisi vs vs detayları yazmıyorum bile)

Yukarıdaki son üç paragrafta geçen
tesislerin maaliyetlerinin kurulduğu şehir, şehrin içindeki konumuna göre,
makine maaliyetlerinin ise, sıfır veya ikinci el olmasına bağlı temin koşullarına göre,
göreceli olduğunu düşünebiliriz ama hammadde için az değişken bir mutlak maaliyet vardır ve
15.000.000 (on beş milyon) adet uçurtma için, (bir buçuk milyon'un 10 katı) için hammade yatırımı
2009 yılı bahara aylar için yapılmış olsa idi,
21.000.000 TL (eski para ile 21 TRİLYON) dur.

Önümüzdeki en az 5 yıl için kesinlikle emin olarak söyleyebilrim ki,
Türkiye'de bu yatırımı yapabilecek, yapsa bile geri dönüştürebilecek bir firma yoktur.

Geçmiş 5 yıl içindeki faaliyetlere kısaca bir göz atacak olursak,
"Türkiye'de uçurtma üreticisi" deyince,
akla gelen ilk 3 isim
faaliyetlerine başlama sırasına göre
Hazerfan, Balacan ve Meska'dır.

Hazerfan Uçurtma Sanayii'nden yukarıda biraz bahsetmiştik.
Bu nedenle aynı şeyleri tekrar yazmaya gerek görmüyorum...

Balacan Uçurtma, 2006 yılında piyasaya büyük bir borç ile piyasadan kaybolmuş olup,
raflarda Balacan Uçurtma ürünlerine artık rastlanamamaktadır...

Meska Uçurtma ise,
Alman Rhombus markasının distribütörlüğünü almış ve çift ipli uçurtmanın,
Türkiye'nin büyük oyuncak satıcıları ve alışveriş mağazalarında yer almasına önemli katkı sağlamıştır.
Ayrıca, geçmiş yıllarda kendi üretimleri olan bez yelkenli uçurtmalar ve
2009 yılında piyasaya sürdükleri ve adına "AFACAN" ismini koydukları,
altıgen model uçurtmaları olduğu da piyasadan aldığımız duyumlar arasında...
Meska'nın C*******R isimli tek bir A.V.M. ye bile 15.000 adetten fazla satmış olduğunu düşünürsek,
2009 yılında, sadece altıgen model uçurtma satışının 100.000 adedi geçtiğini sanıyorum.
Sanırım Ahmet Bey, yukarıdaki 20.000 adet çift ipli uçurtma adedini, 100.000'in üzerine eklemeyi unutmuş

Akla gelen bu ilk üç isimden sonra,
ismini hiç bir zaman büyük toptancı ve marketlerde göremediğimiz,
ama Hazerfan Uçurtma Sanayi'nden sonra, Türkiye'nin en eski uçurtma üreticisi ARIK OYUNCAK var.

ARIK OYUNCAK, dayanıklılığına ve kalitesine önem vermediği ürünleriyle,
"müşteri ucuz mal istiyor" diyen, bakkallar ve kırtasiyecilere,
direk pazarlama yöntemiyle satış yapan Aydın'lı bir firma.
Toptan veya perakendeci diye bir ayrım yapmıyor.

Kendi aracıyla ulaştığı her yere aynı fiyata,
hatta toptancının raflarını doldurduktan sonra,
perakendeciye daha ucuza mal veren ARIK OYUNCAK'ın ürünleri,
Hazerfan'ın patent koruması altındaki uçurtmalarını taklit ettiği gerekçesiyle,
toptan ve perakende satış noktalarındaki ürünler toplatıldığından ve
Aydın'daki atölyesindeki uçurtma malzemelerine ihtiyati tedbir kararıyla el konulduğundan beri
büyükşehirlerde pek görünmüyor.

2006 yılında, ARIK OYUNCAK'ın ürünlerinin mahkeme kararıyla,
piyasadan toplatılması esnasında edindiğimiz verilere göre,
firmanın kullanıcıya satılmış ve toplatıldığı için henüz satılmamış uçurtma üretimi
2006 yılı için 230.000 civarında.

Son zamanlarda ismini duymaya başladığımız yeni bir üretici de FERYAT İMALAT...
Sektöre yeni bir soluk katmasını umut ettiğimiz Feryat İmalat'ın adını
her geçen gün daha fazla yerde duyuyoruz.
Fakat satış adetleri ile ilgili elimizde herhangi bir ipucu olmadığı için,
forumumuzun bir üyesi olarak, bu adetleri kendisinin beyan etmesini doğru buluyorum.

Burada adı geçen üreticiler dışında,
yöresel kapsamda üretim yapan bir çok üretici firma bulmak mümkün.
Hatta 1980 ve öncesi nesilin, kendi uçurtmasını kendi yaptığını düşünecek olursak,
artık kendine değil de, çocuklarına üretim yapan babaların olduğunu söylemek zor değil.

Geriye, uçurtma deyince popüler isimlerden İstanbul'dan Naci Bey kalıyor.
Fakat Naci Bey, şu anda bir üretici firma değil, sadece organizasyon yapıyor.
Firma logosunu basılmış kağıt yeklenli uçurtmaları ise dışarıya ürettiriyor.

1980 yıllara kadar uçurtmalar ile hobi olarak ilgilenen Naci Bey,
uçurtma üretimi ile ilgilenmeye başladığı 1980 yılında,
Babam İsmet OVALI'nın organize ettiği, Bulvar Uçurtma Şenliği'ne katılmış ve
sponsor firmaların festivale katılanlara hediye ettiği t-shirtlerden biri verilince,
Sadece ilçe halkının katıldığı festivalde, kendini İstanbul 1.si ilan ediyor.

O yıllarda uçurtma üretimi yapmaya karar veren Naci Bey,
reklamını daha iyi yapacağı düşüncesiyle önce EYÜP UÇURTMACILAR DERNEĞİNİ kurmuş,
daha sonra ticari faaliyetlerine faydası olduğunu farkettiği ve
daha sükseli bir isim olduğu için İSTANBUL UÇURTMACILAR DERNEĞİ'ni kuruyor.
Fakat, gerek İstanbul'dan, gerekse İstanbul dışından
dernek üyesi olan ve benim tanıdığım veya adını duyduğun hiç bir uçurtmacı yok.
Belki web sitesi sayesinde tanışmış ve üye yapmış olduğu, üye aidatlarını düzenli olarak ödeyen gerçek bir kaç kişi vardır.
Eğer gerçekten uçurtmasever kişiler iseler, bu arkadaşları da
Türkiye'nin değişik şehirlerinde, her yıl Martı Uçurtma Klübü olarak katıldığımız aktivitelerde aramızda görmeyi umarım.

AKP'li belediyeler ile yakınlığı olan Naci Bey, 2000'li yıllardan sonra atağa kalkarak,
önceleri İstanbul ve ilçe belediyelerine, daha sonra çevre belediyelerde birçok organizasyona başarı ile imza atıyor.

2000 yılında Halit CEBECİ'nin kurduğu www.angelfire.com/pokemon/ucurtma
2001 yılında Umut OVALI'nın kurduğu www.ucurtma.com ve
2002 yılında Ferruh BAYŞU'nun kurduğu www.ucurtma.org sitelerinden sonra
2005 yılında açtığını ve ilk uçurtma sitesini olduğunu iddia ettiği www.ucurtmadunyasi.com web sitesini açıyor.
(2005 yılı nasıl oluyorda 2000,2001 ve 2002 yıllarından önce geliyorsa )

Daha sonraları Avrupa'da kurulmuş olan STACK isimli bir kulube üye oluyor.
Dikkatinizi çekerim, sitasinde yazdığı gibi federasyon değil,
ve Türkiye'den üye olan biri olarak, kendini "Türkiye Milli Direktörü" ilan ediyor.

Şayet internette STACK diye bir arama yaparda,
bu kulübün sitesini bulabilirseniz, iletişim kurararak bu yanıtları kendiniz de alabilirsiniz.
Ha bir de "TÜRKİYE MİLLİ DİREKTÖRÜ" ne iş yapar diye bir soru var. Onun cevabını ben bilmiyorum.

ÖZETLE, yoğun olarak belediyelere uçurtma festivali ve etkinliği organize eden Naci Bey,
ektinlikte kullanılacak uçurtmaları firma dışına yaptırtıyor.
Yani, telefon edip "stoklarınız arasında hangi model ve desenler" var deseniz,
satın alabileceğiniz hazır bir uçurtma yok.

"Türkiye'de uçurtma üretiminin ekonomik açıdan seyri" nin
konuyla ilgilenen herkes tarafından daha iyi değerlendirilmesi adına,
Türkiye'de ticari manada uçurtma ile ilgili kişiler,
faaliyetleri ve üretim kapasiteleri ile ilgili bilgiler yukarıdaki gibi olup,
Türkiye'de yılda 15 milyon uçurtma üretilemeyeceğinden, (en azından 2009 yılı için)
satılıyor olması da imkansızdır.

HaberTurk gazetesi yazarı ESEN EVRAN hanımın,
gerçekdışı bir şey yazmak istemediğinden eminim.
Nitekim, benimle yaptığı röportajda söylediklerimi aynen yazmış olduğuna bakılırsa,
Sanırım 15 milyon uçurtma meselesi de, Naci Bey'in sözleri olsa gerek...

Saygılarımla...

...::: Umut OVALI :::...

Herkese merhabalar diliyorum öncelikle...

Bu konu bir kaç ay önce açılmış, daha yeni görme fırsatımız oluyor malesef.
Kusurumuza bakmayın.
Ancak bundan sonra daha aktif olmaya çalışacağız. =)

Öncelikle tüm mesajlara baktım.

FERYAT İMALAT olarak üretimimiz diğer arkadaşların tahmini gibi 20.000 - 25.000 arasında değişebiliyor.

Saygılar.

ahmetbayar wrote:İzmirli, Kurt ithalat her sene 1 konteyner Çin malı uçurtma getiriyor. (50.000 adet civarı)
.

Herkese merhaba Kurt ithalat olarak 50.000 ad üzerinde getiriyoruz ama 15 milliyon ucurtma satışının imkanı yok bence 3-4 milloyon civarında rahat tüketim vardır her yıl